Oud to bezprogowa lutnia o krótkim gryfie, stanowiąca serce muzyki arabskiej, tureckiej, perskiej i greckiej oraz bezpośredni przodek europejskiej lutni. Jej głęboki, rezonujący głos i gładka bezprogowa podstrunnica od ponad tysiąca lat towarzyszą melodiom makamowym i improwizacjom taksim. W Sala Muzik oferujemy pełną rodzinę oudów — arabskie, tureckie, syryjskie, irackie i elektryczne — wybierane u lutników, z którymi współpracujemy od ponad piętnastu lat. Każdy instrument jest sprawdzany i strojony przed wysyłką. Kupujesz w Stanach Zjednoczonych? Zobacz nasz poradnik dotyczący zakupu oudu w USA.
Szybki wybór według poziomu i potrzeb
Rodzina oudów — wybierz właściwy typ
Nazwa „oud” obejmuje kilka tradycji regionalnych. Wielkość korpusu, menzura i strój wpływają na brzmienie oraz repertuar, do którego instrument jest przeznaczony.
Oud arabski czy turecki — od którego zacząć?
Dwie główne tradycje oudu różnią się brzmieniem i odczuciem podczas gry. Oud arabski jest większy i strojony niżej, dlatego brzmi głęboko i pełnie. Oud turecki jest nieco mniejszy i strojony mniej więcej o cały ton wyżej, co daje jaśniejsze, bardziej wyraziste brzmienie. Wybierz instrument zgodnie z muzyką, którą chcesz grać.
| Cecha | Oud arabski | Oud turecki |
|---|---|---|
| Korpus | Większa czasza | Nieco mniejsza czasza |
| Strój | Niższy i głębszy | Około tonu wyższy |
| Brzmienie | Głębokie, pełne, basowe | Jasne, skupione, wyraziste |
| Menzura | Dłuższa (ok. 60–62 cm) | Krótsza (ok. 58–59 cm) |
| Najlepszy repertuar | Arabski maqam, klasyczny takht | Turecka muzyka klasyczna i ludowa |
| Dla kogo | Dla wykonawców repertuaru arabskiego | Dla wykonawców repertuaru tureckiego |
Pełne porównanie znajdziesz na blogu: Jak wybrać właściwy oud — rodzaje, style i najważniejsze cechy.
Co wyróżnia dobry oud?
O jakości oudu decydują przede wszystkim cztery elementy: drewno rezonansowe, czasza, bezprogowy gryf oraz prawidłowe ustawienie instrumentu.
- Drewno rezonansowe — lita świerkowa płyta nad czaszą z orzecha lub mahoniu z wiekiem rezonuje znacznie lepiej niż laminat. Równy, gęsty układ słojów jest ważniejszy niż idealny wygląd.
- Czasza — powstaje z wielu cienkich żeber. Czyste połączenia bez szczelin i spójny kolor żeber świadczą o starannym wykonaniu i stabilności.
- Bezprogowa podstrunnica — zwykle hebanowa, musi być idealnie równa i gładka. Brak progów sprawia, że jej jakość bezpośrednio wpływa na intonację.
- Kołki i ustawienie — dobrze dopasowane hebanowe kołki stabilnie utrzymują strój, a właściwa wysokość strun zapewnia wygodę gry. Każdy wysyłany przez nas oud jest wcześniej ustawiany i strojony.
Krótka historia oudu
Nazwa instrumentu pochodzi od arabskiego al-ud, czyli „drewno”. Jego przodkowie sięgają starożytnej Mezopotamii i Persji, lecz znana dziś forma rozwinęła się w średniowiecznym świecie arabskim. Instrument dotarł na wschód do Persji i Anatolii oraz na zachód przez Afrykę Północną do Andaluzji, gdzie stał się bezpośrednim przodkiem europejskiej lutni. Przez stulecia oud był głównym głosem arabskiego zespołu takht i tureckiej muzyki klasycznej oraz podstawowym instrumentem improwizacji taksim. Mistrzowie XX wieku, tacy jak Şerif Muhiddin Targan i Munir Bashir, uczynili z niego solowy instrument koncertowy, a współcześni muzycy od Stambułu po Los Angeles nadal rozwijają tę tradycję.
Najczęściej zadawane pytania
Czy oud jest dobrym instrumentem dla początkujących?
Tak. Ponieważ oud nie ma progów, początkujący od pierwszych lekcji naturalnie rozwijają słuch i intonację. Dobrze ustawiony model dla początkujących, taki jak AAO-108, jest wygodny i od razu brzmi muzycznie.
Czy wybrać oud arabski, czy turecki?
Kieruj się repertuarem. Oud arabski jest większy, strojony niżej i ma głębokie, pełne brzmienie odpowiednie do arabskiego maqamu. Oud turecki jest mniejszy, strojony wyżej i brzmi jaśniej. Żaden z nich nie jest trudniejszy do nauki — to wybór muzyczny.
Ile kosztuje dobry oud?
Niezawodny, prawidłowo ustawiony oud dla początkujących kosztuje około 350–450 USD. Modele elektryczne i ciche kosztują około 700 USD, a profesjonalne instrumenty mistrzowskie zwykle od 1 900 do 2 500 USD lub więcej.
Czym różni się oud od lutni?
Są blisko spokrewnione — europejska lutnia wywodzi się bezpośrednio z oudu. Oud jest bezprogowy i przeznaczony do bliskowschodniej muzyki makamowej, natomiast lutnia ma wiązane progi jelitowe i służy repertuarowi europejskiemu.
Czy po dostawie trzeba nastroić oud?
Najprawdopodobniej tak i jest to całkowicie normalne. Każdy oud przed wysyłką jest zakładany w struny, ustawiany i sprawdzany, jednak długa podróż oraz zmiany naprężenia strun mogą wpłynąć na strój. Zobacz poradnik jak nastroić oud.
Do czego służy cichy lub elektryczny oud?
Ma wbudowany przetwornik i lekki korpus, dzięki czemu można podłączyć go do wzmacniacza lub interfejsu audio, a także ćwiczyć cicho ze słuchawkami. To praktyczny drugi instrument dla podróżujących i koncertujących muzyków.
Jak dbać o oud?
Przechowuj go w stabilnych warunkach, ponieważ nagłe zmiany wilgotności są największym zagrożeniem dla cienkiej świerkowej płyty. Trzymaj instrument w futerale, lekko poluzuj struny przy długim przechowywaniu i wymieniaj je, gdy brzmienie stanie się matowe.
