Profesjonalny turecki kopuz z rzeźbionym korpusem morwowym OSB-307

Ten kopuz saz został wykonany przez jednego z najlepszych budowniczych instrumentów.

Materiały

• Rzeźbiony korpus z drewna morwowego
• Świerkowa płyta rezonansowa
• Kołki z palisandru

Wymiary

• Długość korpusu: 30 cm
• Menzura (od podstawka do siodełka): 64 cm
• Długość całkowita: 92 cm

Zestaw zawiera

• Dodatkowe struny
• Miękki futerał

Kopuz

Kopuz to nazwa tureckiego instrumentu pochodzącego z Azji Środkowej. Uważa się, że wywodzi się z niego wiele instrumentów anatolijskiej kultury muzycznej, zwłaszcza bağlama, dlatego kopuz jest uznawany za najstarszy narodowy instrument Turków. Dokładny wygląd jego pierwowzoru nie jest znany, lecz źródła historyczne wskazują, że najstarsze przykłady występowały wśród azjatyckich społeczności tureckich.

Według zachowanych przekazów kopuz, spotykany u Ujgurów i innych ludów tureckich, został również opisany w „Divanü Lügati't-Türk”. Od tej nazwy utworzono także słowa kobzamak, kobzatmak, kobzaşmak i kobzalmak.

Badania nad pochodzeniem kopuzu, obszarem jego występowania i kulturą, która się wokół niego rozwinęła, pozwalają prześledzić historię instrumentu mniej więcej przez ostatnie tysiąclecie. Najstarszy znany tekst, w którym słowo „kopuz” występuje jako nazwa instrumentu, pochodzi z okresu ujgurskiego.

W społecznościach tureckich istnieje przekonanie, że kopuz został wynaleziony przez Dede Korkuta i był instrumentem świętym.

Pierwotnie kopuz był instrumentem trzystrunowym, lecz z czasem przyjmował różne formy. „Kopuz-ı ozan” miał trzy struny, natomiast używany przez zachodnich Turków „kopuz-ı Rumi” — pięć. Po XVII wieku znaczenie kopuzu w społecznościach tureckich zaczęło maleć, a sam instrument coraz rzadziej pojawiał się w literaturze.

Kopuz, którego kształt przypomina wydłużoną lutnię, miał od trzech do trzech i pół stopy długości. Rozpinano na nim skręcone pasma końskiego włosia.

Choć Evliya Çelebi opisywał kopuz jako „üç telli” — trzystrunowy — miniatury pokazują, że do obu modeli mocowano również cztery pary strun. Instrument nie miał progów na szyjce i grano na nim twardą kostką podobną do używanej w tamburze.

Kopuz zalicza się do lutni o krótkim korpusie, jednak jego szyjka jest znacznie dłuższa niż w oudzie i pod tym względem przypomina późniejszą lutnię turecką. Źródła historyczne nie podają jednoznacznie, jak instrument był strojony.

Turecki kopuz składa się z sześciu podstawowych części, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze instrumentu:

• Korpus: powinien mieć około 11–12 cm szerokości, być głęboki i mieć wąskie gardło.
• Szyjka: odległość między gardłem a górnym siodełkiem powinna wynosić około 29 cm.
• Płyta rezonansowa: powinna mieć gęste, równoległe słoje i być montowana na gorąco.
• Kołki: powinny mieć stożkowy kształt i dobrze utrzymywać strój.
• Progi: mogą być wykonane z żyłki, drutu ocynkowanego lub woskowanego sznurka.
• Struny: współcześnie stosuje się struny stalowe, w tym struny o sześciokątnym rdzeniu.