Cümbüş, Türk banjosudur: alüminyum gövdeli, deri göğüslü, perdesiz bir ud akrabası; parlak ve vurgulu sesi her mekânı doldurur. Genç bir çalgıdır ama ünlü bir doğum belgesi vardır: 1930'da İstanbul'da usta Zeynel Abidin tarafından icat edilmiş, Türkçede "eğlence, şenlik, neşe" anlamına gelen adını da bizzat Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Bir kuşak içinde Roman düğünlerinin, meyhanelerdeki fasıl gecelerinin ve kentli Osmanlı-Türk sokak müziği geleneğinin simge sesi hâline gelmiştir. Sala Muzik'te standart cümbüş, uzun saplı ve yayla çalınan sazbus, derviş sesli yaylı tambur cümbüş ve elektro cümbüş bulunur; çoğu, bu çalgıları bugün hâlâ İstanbul'da yapan özgün Zeynel Abidin aile atölyesinin damgasını taşır.
Kısa öneriİlk cümbüşünüzse işe Zeynel Abidin Türk Cümbüşü CC-121 ($349) ile başlayın: onu icat eden ailenin yaptığı özgün, giriş seviyesi çalgı. Bir üst modele geçmeye ya da sahneye çıkmaya hazır mısınız? Profesyonel CC-621S ($399) fasıl müzisyenlerinin vazgeçilmez emektarıdır. Yayla çalınan müzik için Sazbus CS-621S ($399); derviş tarzı melodik çizgiler için Cümbüş Yaylı Tambur CYT-621S ($599); amfiyle sahne kullanımı için ise Elektro Cümbüş CEC-521 ($599) modelini seçin.
Hızlı seçimler
Cümbüş ailesi: hangi müzik için hangi model?
"Cümbüş" denen şey aslında aynı fikre, yani alüminyum tekne ve gerili deri göğüs fikrine dayanan küçük bir çalgı ailesidir. Her model farklı bir müzik dünyasına aittir:
Standart cümbüşmızrapla çalınır, ud akortlu, fasıl & Roman müziği
Sazbus (uzun sap)yayla çalınır, uzun perdesiz sap, lirik çizgiler
Yaylı tambur cümbüşyaylı tambur sesi, derviş & tasavvuf
Elektro cümbüşsahne & kayıt için amfiye bağlanır
Cümbüş aksesuarlarıderiler, teller, çantalar, manyetikler
Saz & bağlamaTürk uzun saplı çalgı ailesine göz atın
Standart cümbüş, sazbus ve yaylı tambur karşılaştırması
Üç çalgı, tek gövde biçimi, toplulukta üç bambaşka rol. Seçim yapmak için bu tabloyu kullanın:
| Model | Nasıl çalınır | Sap | En uygun olduğu alan | Başlangıç fiyatı |
|---|---|---|---|---|
| Standart cümbüş | Mızrapla çalınır | Kısa, perdesiz, ud akortlu | Fasıl, Roman düğünleri, Osmanlı kent müziği | $349 |
| Sazbus (uzun sap) | Yayla çalınır | Uzun perdesiz sap | Lirik solo çizgiler, daha ağır melodik çalım | $329 |
| Yaylı tambur cümbüş | Yayla çalınır | Tambur tipi uzun sap | Derviş & tasavvuf repertuvarı, klasik Türk müziği | $599 |
| Elektro cümbüş | Mızrapla çalınır, amfiye bağlanır | Kısa, perdesiz | Sahne performansı, kayıt, füzyon | $599 |
Kaliteli bir cümbüşü ne belirler?
Alüminyum gövde
Cümbüşün simgesi olan tekne, sıvama alüminyumdur: ahşap bir uda kıyasla hafif, tınlayan ve neredeyse yıkılmazdır. İyi yapılmış bir gövdenin kenarı temizdir, eğrilme yoktur ve derinin oturduğu yüzey kusursuz düzdür. Bu koleksiyondaki tüm Zeynel Abidin cümbüşleri özgün özelliklerdeki alüminyum tekneyi kullanır.
Doğal ya da sentetik deri
Göğüs, tıpkı banjoda olduğu gibi gerili bir deridir. İyi bir derinin kalınlığı eşittir, tekne boyunca düzgün gerilmiştir ve kenara sıkıca oturur. Deriler sarf malzemesidir; yeniden gerilebilir ve zamanla değiştirilebilir (bkz. Cümbüş Yedek Derisi).
Perdesiz sap işçiliği
Cümbüşün sapı, tıpkı udunki gibi perdesizdir. Kalite; sapın düzlüğünde, klavyenin pürüzsüzlüğünde, üst eşiğin ve alt eşiğin hassasiyetinde kendini gösterir. Kötü bir sap deriye karşı cızırdar; iyi bir sap ise teli boştan en tize kadar temiz konuşturur.
Her parçası değiştirilebilir
Zeynel Abidin'in 1930'da verdiği dâhiyane tasarım kararlarından biri: cümbüşün her parçasının bakımı yapılabilir. Deri, teller, sap, burgular; hepsi değiştirilebilir. Cümbüşünüze iyi bakarsanız kuşaklar boyu hizmet verir.
Zeynel Abidin ailesinin köklü geçmişi
İstanbul'daki Zeynel Abidin atölyesi 1930'dan bu yana kesintisiz cümbüş yapıyor. Bu damgayı taşıyan bir cümbüş, ilk cümbüşü üreten özgün kalıplar ve kalite kontrolüyle yapılır; bir kopya değildir.
Kısa bir tarihçe
Cümbüş 1930'da İstanbul'da doğdu. Daha gür sesli ve daha dayanıklı bir halk çalgısı arayan usta Zeynel Abidin, alüminyumdan bir tekne sıvadı, üzerine gerili bir deri ve ud tipi perdesiz bir sap taktı ve ilk prototipi ortaya çıkardı. Onu Mustafa Kemal Atatürk'e götürdü; anlatıldığına göre Atatürk çalgıyı dinleyince "Cümbüş!" diye haykırdı (Türkçede eğlence ve şenlik anlamına gelen sözcük) ve ad böylece kaldı.
On yıl içinde cümbüş tüm Türkiye'ye yayılmıştı. Gür, parlak ve hava koşullarına dayanıklı alüminyum gövdesi onu Roman (Çingene) düğünlerinin gözde çalgısı yaptı; orada klarnetlerle, darbukalarla ve oynayan kalabalıklarla boy ölçüşmesi gerekiyordu. Yemeğin, rakının ve klasik ile halk müziği arasında gidip gelen canlı müziğin buluştuğu köklü İstanbul geleneği olan meyhane fasıllarının da vazgeçilmezi oldu. Yaylı modeller (sazbus ve yaylı tambur cümbüş) ise aile atölyesi bu fikri farklı müzik alanlarına taşıdıkça sonradan ortaya çıktı.
Bugün cümbüş güçlü bir canlanma yaşıyor. Genç müzisyenler onu geleneksel fasıldan elektro füzyona kadar her şeyde kullanıyor; Zeynel Abidin atölyesi de cümbüşleri İstanbul'da hep yaptığı gibi yapmayı sürdürüyor.
Sıkça sorulan sorular
Cümbüşü kim icat etti?
Cümbüş, 1930'da İstanbul'da Türk usta Zeynel Abidin tarafından icat edildi. Aile atölyesi bugün de önde gelen yapımcıdır ve bu koleksiyondaki cümbüşlerin çoğu "By Zeynel Abidin" damgası taşır.
Neden "cümbüş" deniyor?
Adını Mustafa Kemal Atatürk verdi. "Cümbüş" Türkçede eğlence, şenlik ve neşe demektir; Roman düğünlerinin ve meyhane fasıllarının baş çalgısı hâline gelen bir çalgıya çok yakışan bir ad.
Cümbüş ile banjo arasındaki fark nedir?
Yapıları benzerdir: ikisinde de yuvarlak bir gövdenin üzerine deri gerilmiştir. Ancak cümbüşün teknesi alüminyumdur (ahşap değil), sapı perdesizdir (banjonunki perdelidir) ve Orta Doğu ile Türk müziği için ud gibi tel grupları hâlinde akort edilir. Sesi udunkinden daha parlak ve vurgulu, banjonunkinden ise daha melodik ve Doğuludur.
Sazbus nedir?
Sazbus, cümbüşün uzun saplı, yayla çalınan versiyonudur. Aynı alüminyum gövde yapısını kullanır ama uzun perdesiz bir sapı vardır ve lirik, uzun soluklu melodik çizgiler için yayla çalınır.
Yaylı tambur cümbüş nedir?
Tambur tipi uzun bir sap üzerine kurulmuş, yayla çalınan bir cümbüştür; derviş, tasavvuf ve klasik Türk müziği repertuvarına çok uygun, derin ve uzun soluklu bir sesi vardır. Benzer çalgılar için yaylı tambur koleksiyonuna göz atın.
Cümbüş perdeli mi, perdesiz mi?
Cümbüş, ud gibi perdesizdir. Türk ve Orta Doğu müziğinin temelini oluşturan mikrotonal aralıkları (komaları) üretebilmesini sağlayan da budur.
Cümbüş nasıl akort edilir?
Standart cümbüş, ud gibi altı tel grubuna göre akort edilir. Yaygın akortlar D-A-E-B-F#-C# (pestten tize) ya da alternatif Arap udu akordudur. Perdesiz sap, gerektiğinde mikrotonal ayar yapmanıza olanak tanır.
Deri değiştirilebilir mi?
Evet; bu, cümbüş tasarımının güçlü yanlarından biridir. Deriler sarf malzemesidir; yeniden gerilebilir ya da değiştirilebilir. Tam da bu amaçla Cümbüş Yedek Derisi stoklarımızda bulunur.
Cümbüşü dünyanın her yerine gönderiyor musunuz?
Evet, dünyanın her yerine. Sala Muzik 2009'dan bu yana cümbüş gönderiyor. Her cümbüş, çift cidarlı bir dış kolinin içinde sağlam bir kutuya profesyonelce paketlenir ve tam sigortalıdır. Ücretsiz standart kargo 3–5 haftada teslim edilir. Ekspres kargo ek ücretle sunulur ve genellikle 3–5 iş gününde ulaşır. Kargo firmasını (DHL Express, FedEx ya da standart posta) ödeme sırasında siz seçersiniz.
Cümbüşüm akortlu ve çalmaya hazır mı gelir?
Teller güvenli taşıma için gevşetilir, deri de kargo sırasında biraz oturur. Teslim aldığınızda akordu yeniler ve deriyi hafifçe yeniden gerersiniz; beş dakikalık bir iş. Her çalgıyla birlikte ayar notları gönderilir.
İstanbul atölyesi2009'dan beri Sala Muzik
Yapımcı Zeynel Abidinözgün aile atölyesi
Dünyaya kargotakipli & sigortalı
Gönderim öncesi ayarakort edilmiş, kontrol edilmiş, hazır