Darbukalar: Türk ve Mısır Modelleri

Darbuka, doumbek ya da derbake olarak da bilinen ve Mısır’da tabla denen, Orta Doğu ve komşu bölgelerin müzik geleneklerinde çalınan kadeh biçimli bir el davuludur. Koleksiyonda Mısır tipi metal darbukalar, Türk darbukaları ve toprak modeller; farklı deri malzemeleri, ölçüleri ve yüzey işlemleriyle yer alıyor. Çalışma, topluluk içinde çalma ya da kayıt için size uygun olanı bulmak üzere her enstrümanın teknik özelliklerini ve ses tanıtımını karşılaştırın.

Altı darbuka modelini karşılaştırın

Darbukalar ve akraba vurmalı çalgılar

Darbuka seçerken gövde biçimi, deri malzemesi, ölçüler ve kenar profili birlikte önem taşır. Aşağıdaki tombak ve tef, kendi yapım biçimleri ve çalım gelenekleri olan akraba vurmalı çalgılardır. Kategorilere göz atın, ardından ilgilendiğiniz modelin ayrıntılarını inceleyin.

Mısır ve Türk darbukaları: neleri karşılaştırmalı

Mısır tipi darbukalarda kenar genellikle yuvarlatılmış ve kaplıdır; geleneksel Türk metal darbukalarında ise kenar çoğu zaman daha açıktadır. Kenar biçimi elin temasını ve vuruşların netliğini etkiler, ancak ayrık parmak (split-finger) tekniğini tek bir tipe özgü kılmaz. Ayrık parmak tekniği toprak ve metal Arap tipi darbukalarda da kullanılır. Enstrümanın kendisini karşılaştırın ve öğrenmek istediğiniz tekniğe uygun, rahat bir kenar seçin.

Solo, sombaty ve doholla evrensel ölçüler değil, boyut kategorileridir. Birçok solo modelin nominal deri çapı 22 cm, sombaty modellerinki 23 cm’dir; ancak ölçüler yapımcıya ve modele göre değişir. Çanta ya da yedek deri için enstrümanın yüksekliğini, en geniş dış çapını ve yapımcının belirttiği deri ölçüsünü kontrol edin. Doholla, topluluklarda sıkça kullanılan daha büyük bir bas tipidir.

Satın almadan önce neleri kontrol etmeli

Gövdeyi, deriyi, akort sistemini ve işçiliği birlikte değerlendirin. Fiyat, süsleme ya da akort vidalarının sayısı tek başına bir enstrümanın size ne kadar uygun olduğunu göstermez.

• Gövde — Gerçek ağırlığı ve ölçüleri metalden tahmin etmek yerine kontrol edin. Örneğin bakır EP-001B 3,5 kg olarak belirtilirken alüminyum P4’ün 22 cm versiyonu 4,8 kg’dır. Gövde malzemesi tek başına bas tepkisini belirlemez; kayıtları ve yapının bütününü karşılaştırın. Toprak gövde darbelere karşı korunmalıdır.
• Deri — Sentetik deriler genellikle nemden doğal deriye göre daha az etkilenir. Keçi ve balık derisinin gerginliği koşullar değiştikçe değişebilir; yapımcının bakım talimatlarına uyun. Deri görünümlü baskılı bir yüzey tek başına malzemeyi belirlemez. Yedek deri alırken tam modelle uyumluluğu teyit edin.
• Akort vidaları — İlgili enstrümandaki akort vidalarının sayısını, durumunu ve rahat çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Daha fazla vida tek başına daha iyi akort ya da ses garantisi vermez. Yapımcının talimatlarına uyun ve küçük adımlarla, eşit biçimde sıkın; bazı geleneksel doğal derili darbukalar farklı bir akort sistemi kullanır.
• Kenar işçiliği — Elin değdiği bölgenin pürüzsüz, sağlam ve rahat olduğunu; çapak ya da keskin, hasarlı kenar bulunmadığını kontrol edin. Mümkünse temel vuruşların yanı sıra tutuş pozisyonunu da deneyin.
• Süsleme — Kakma, kaplama ya da baskılı yüzey bilgisi için ilgili ürünün açıklamasına bakın. MOP-2 sedef kakmalı olarak belirtilmiştir; SKY-2 ise mavi sedef görünümlü kaplamalı olarak tanımlanır. Bu açıklamalar, süslemeli her darbukada aynı malzemenin ya da yöntemin kullanıldığı yönünde bir garantiye dönüştürülmemelidir.

Gelenek ve çalım üslupları

Kadeh davulların Orta Doğu’da ve komşu bölgelerde, farklı yerel adlar, malzemeler ve çalım gelenekleriyle uzun bir geçmişi vardır. Metropolitan Sanat Müzesi’nde (The Metropolitan Museum of Art) toprak, deri ve ahşaptan yapılmış, 19. yüzyıl sonlarına ait bir Suriye darabukkası bulunur. Günümüzde darbuka çalımı hem topluluk eşliğini hem de solo üslupları kapsar. Mısırlı Ahmet, Türk ayrık el (split-hand) çalım tekniğinin gelişimiyle yakından özdeşleşmiştir; çalıcılar bu tekniği toprak ve metal Arap tipi darbukalarda da uygular. İran tombağı geniş kadeh davul ailesine dahildir, ancak her darbuka için birbirinin yerine kullanılabilecek bir ad olarak görülmemelidir.

Sıkça sorulan sorular