TÜRK PROFESYONEL OYMA DUT KOPUZ OSB-307

Bu Kopuz Saz, deneyimli bir çalgı yapımcısı tarafından yapılmıştır.
Malzemeler:

• Oyma dut tekne
• Ladin göğüs
• Gül ağacı burgular

Ölçüler:

• Tekne ölçüsü: 30 cm
• Tel boyu (köprüden üst eşiğe): 64 cm
• Toplam uzunluk: 92 cm

Beraberinde gelenler:

• Yedek teller 
• Yumuşak kılıf

KOPUZ: 

Orta Asya kökenli bir Türk çalgısının adıdır. Anadolu Türk müziği kültüründeki pek çok çalgının, özellikle de bağlamanın kopuzdan türediği söylenir; bu yüzden Türklerin en eski ulusal çalgısı kabul edilir. Kopuz adıyla anılan çalgı prototipinin biçimsel özellikleri tam olarak bilinmese de tarihî kaynaklar, çalgının en eski örneklerinin Asya'daki Türk topluluklarında görüldüğünü belirtir.
Aktarılan kaynaklara göre Uygur ülkelerinde ve diğer Türk boylarında görülen kopuz, Divânü Lügâti't-Türk'te de yer almıştır. Hatta bu sözcükle ilgili olarak kobzamak, kobzatmak, kobzaşmak, kobzalmak sözcüklerine de rastlanmıştır.

Kopuzun kökenini, yayılma alanını ve çevresinde oluşan kültürel birikimi belirlemeye yönelik çalışmalarda, çalgının tarihsel süreçteki varlığının ancak bin yıl kadar geriye izlenebildiği görülür. Kaynaklara göre kopuz sözcüğünün çalgı adı olarak kullanıldığı bilinen en eski metin Uygur dönemine aittir.

Türk topluluklarında kopuzun Dede Korkut tarafından icat edildiğine ve kutsal bir çalgı olduğuna inanılır.

Aslında üç telli bir çalgı olan kopuz zamanla değişmiştir; ozanların çaldığı kopuza "kopuz-ı ozan", Garp Türklerinin kullandığı kopuza ise "kopuz-ı Rumi" de denmiştir.
Kopuz-ı ozan üç, kopuz-ı Rumi ise beş tellidir. On yedinci yüzyıldan sonra kopuza Türk toplumlarında eskisi kadar önem verilmemiştir. Hatta bu çalgı edebiyatımızda da yer almamıştır.

Tarihî kaynaklar kopuz adını, biçimi, tel düzeni ve çalım tekniği döneme ve bölgeye göre değişen, birbiriyle akraba birkaç çalgı için kullanır.

Bazı yazılı kaynaklar üç telden söz ederken minyatürlerde dört çift tel görülür; bu tarihî tanımlar OSB-307'nin teknik özellikleri olarak değerlendirilmemelidir.

"Kısa telli lavta" türünde bir çalgı sayılsa da kopuzun sapı uddan çok daha uzundur (bu özelliğiyle sonraki dönemin Türk lavtasına benzer). Kopuzun nasıl akort edildiğine dair tarihî kaynaklarda hiçbir ipucu yoktur.

Yapım ayrıntıları kopuz türüne ve modeline göre değişir. OSB-307 için yukarıda verilen ürüne özgü malzeme ve ölçüleri esas alın.

Tekne: Oyma dut; modele özgü ölçü yukarıda verilmiştir.
Sap ve tel boyu: Yukarıda verilen köprüden üst eşiğe ölçüsünü esas alın.
Göğüs: Ladin.
Burgular: Gül ağacı.
Perdeler: Düzeni modele göre değişir.
Teller: Düzeni modele göre değişir.

"kopuz" - "kopuz çalgısı"